Somut ve Soyut Anlamlı Sözcükler

Somut ve Soyut Anlamlı Sözcükler :
Bir sözcük, duyu organlarından biri yoluyla algılanabilen bir varlığı gösterirse "somut anlamlı", duyu organları yoluyla algılanamayıp da zihinde var olan kavramları gösterirse "soyut anlamlı" sözcük adını alır. Örnek :

  • Ağaç, taş, hava, ses, koku, çiçek.                           (somut anlam)
  • Mutluluk, Sevgi, korku, kin, dostluk, insanlık.            (soyut anlam)

    • Somut ve Soyut Anlamla İlgili Uyarılar :

  • Bir sözcük temel anlamıyla somutken cümlede kazandığı anlamıyla soyut olabilir.

    • Bu yüzden sözcükler somutluk soyutluk yönünden değerlendirilirken cümle içinde kazandığı anlama göre değerlendirilir. Örnek :
    Sözgelimi "hava" sözcüğü dokunma duyusuyla ilgili somut bir anlam taşırken "Eski eşyalar salona ayrı bir hava vermiş." cümlesinde soyut bir anlam kazanacak şekilde kullanılmıştır.

  • Aktarma yoluyla somut anlamlı bir sözcük bir somut anlam daha kazanarak kullanılabilir. Örnek :

    • Organ adı olan somut anlamlı "ayak" sözcüğü, "sıranın ayağı, masanın ayağı, köprünün ayağı" gibi kullanımlarda yeni bir somut anlam kazanmıştır.

  • Soyut bir kavramın gözle görünür kılınması için somut anlamlı bir sözcükle anlatılması söz konusu olabilir. Bu duruma somutlama denir. Örnek :

    • Bu sözlerin onu kırmış.              ("Üzmek","kırmak" la somutlaştırılmıştır.)
    Sanki bakışlarıyla bizi eziyordu. ("aşağılayıp, küçümsemek","ezmek" le somutlaştırılmıştır.)
    Kanunları çiğnemek suçtur.
        ("ihlal edip, uymamak", "çiğnemek" sözcüğüyle somutlaştırılmıştır.)

  • Deyimlerimizin bir bölümü somutlamaya örnektir. Örnek :

    • Öküz altında buzağı aramak   (Akla uymayan bahanelerle suç ve suçlu bulma çabası)
    Öp babanın elini                   (beklenmedik bir durum)
    Örümcek kafalı                      (geri düşünceli, yenilikleri kabul etmeyen)

  • Soyut anlamlı bir sözcük cümle içinde bir soyut anlam daha kazanarak kullanılabilir. Örnek :

    • Karnım henüz doymuş değil.                                                            (soyut-temel anlam)
    Ömrü boyunca okudu, hala okumaya doydu diyemem.          (Soyut-mecaz anlam)



    Sitemize Üye Olmak İçin


    Tıklayın